Deskal „Cichy Memoriał” autorstwa Arkadiusza Andrejkowa to niezwykłe połączenie sztuki, historii i pamięci o dawnych mieszkańcach Włodawy. Mural wykonany charakterystyczną dla artysty techniką przenoszenia archiwalnych fotografii na drewniane elewacje znajduje się przy ul. Czerwonego Krzyża 6, naprzeciwko Wielkiej Synagogi. Powstał podczas Festiwalu Trzech Kultur i jest jednym z elementów projektu „Cichy Memoriał”.
Na drewnianej ścianie starego domu artysta umieścił archiwalną fotografię przedstawiającą żydowską rodzinę związaną z przedwojenną Włodawą. Dzięki zastosowanej technice fotografia zyskuje niemal materialny wymiar – dawni mieszkańcy miasta pojawiają się na ścianie współczesnego budynku, jakby na chwilę powracali do miejsca, w którym żyli. Przechodząc ulicą, można więc dosłownie „spotkać” ludzi, którzy byli częścią codziennego życia Włodawy przed II wojną światową.
Deskal nie jest jednak zwykłym muralem ani dekoracją. To swoisty pomnik bez cokołu, który przypomina o społeczności żydowskiej będącej przez stulecia ważną częścią historii i kultury miasta. Wielu jej członków zginęło podczas Zagłady, a ci, którzy przeżyli, często musieli na zawsze opuścić rodzinne strony.
Szczególne znaczenie ma lokalizacja deskala – znajduje się on dokładnie naprzeciwko zespołu synagogalnego. Po jednej stronie ulicy zachowały się monumentalne budynki związane z życiem religijnym włodawskich Żydów, po drugiej pojawia się wizerunek konkretnych ludzi, którzy tę społeczność tworzyli. Dzięki temu miejsce staje się czymś więcej niż zabytkiem czy dziełem sztuki – jest przestrzenią spotkania z przeszłością.
Warto zatrzymać się tutaj na chwilę i spojrzeć na fotografię nie tylko jak na obraz, ale jak na portret ludzi, którzy kiedyś byli częścią tego miasta. To właśnie ta prostota sprawia, że „Cichy Memoriał” przemawia wyjątkowo mocno – bez wielkich słów przypomina o historii Włodawy i o mieszkańcach, których obecność na zawsze została zapisana w jej dziejach.
