Czworobok we Włodawie to jeden z najbardziej charakterystycznych zabytków miasta i wyjątkowy przykład dawnej architektury handlowej. Położony w samym centrum rynku, od ponad dwóch stuleci przypomina o czasach, gdy Włodawa była ważnym ośrodkiem handlowym i miejscem spotkań kupców oraz mieszkańców różnych kultur.
Zespół kramów powstał w drugiej połowie XVIII wieku jako miejsce handlu i prowadzenia rzemiosła. Obiekt był związany z miejscowymi rajcami, kupcami i rzemieślnikami, wśród których znaczącą grupę stanowili Żydzi. Jego powstanie wiąże się z okresem intensywnego rozwoju włodawskich jarmarków i przypisuje się je inicjatywie Jerzego Fleminga, ówczesnego właściciela miasta.
Nazwa „Czworobok” nawiązuje do charakterystycznego, niemal kwadratowego planu budowli. Wokół wewnętrznego dziedzińca rozmieszczono parterowe kramnice, tworzące zamknięty zespół handlowy. Do środka prowadzą dwie przeciwległe bramy przejazdowe znajdujące się na osi wschód–zachód. Taki układ architektoniczny należy w Polsce do rzadkości i jest jednym z najciekawszych elementów zabytkowej zabudowy Włodawy.
Przez kolejne stulecia Czworobok pełnił funkcję handlowego centrum miasta. W jego kramach sprzedawano różnego rodzaju towary, spotykali się kupcy i rzemieślnicy, a podczas jarmarków okolica tętniła życiem. Położenie w centralnej części rynku sprawiało, że obiekt był naturalnym miejscem wymiany nie tylko towarów, ale również informacji, wiadomości i lokalnych historii.
Z Czworobokiem związana jest również barwna legenda, według której na jego dziedzińcu miał odbyć się pojedynek Bohuna z Michałem Wołodyjowskim – bohaterami „Ogniem i mieczem” Henryka Sienkiewicza. Nie ma jednak dowodów historycznych ani literackich potwierdzających, że wydarzenie rzeczywiście miało miejsce. Legenda na stałe wpisała się jednak w lokalną tradycję, a na jednej z bram umieszczono figurkę jeźdźca z szablą, którego mieszkańcy utożsamiają z Bohunem.
Mimo przebudów dokonywanych w XIX i XX wieku Czworobok zachował swój historyczny układ i wyjątkowy charakter. Dziś jest jednym z symboli Włodawy i ważnym punktem na trasie zwiedzania miasta. Warto zatrzymać się tutaj na chwilę i zajrzeć na wewnętrzny dziedziniec – to właśnie tam najlepiej można poczuć atmosferę dawnego Włodawy, miasta, w którym przez wieki przenikały się tradycje polskie, żydowskie i ruskie.
Czworobok, razem z pobliskimi synagogami i innymi zabytkami, tworzy wyjątkową przestrzeń przypominającą o wielokulturowej historii Włodawy. To miejsce, w którym architektura zachowała nie tylko dawny kształt, ale również opowieść o codziennym życiu mieszkańców i handlowej przeszłości miasta.
