Drewniany kościół pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Hannie należy do najcenniejszych zabytków sakralnych Polesia Lubelskiego i jest jednym z najbardziej malowniczych przykładów drewnianej architektury pogranicza kultur Wschodu i Zachodu. To wyjątkowe miejsce, w którym historia, sztuka i duchowość tworzą spójną opowieść o wielokulturowym dziedzictwie regionu.
Pierwsze wzmianki o świątyni w Hannie pochodzą z XVII wieku, jednak obecny kościół został wzniesiony w latach 1739–1742 z fundacji Hieronima Floriana Radziwiłła jako cerkiew unicka. Wyposażenie wnętrza ukończono około 1750 roku. Losy świątyni odzwierciedlają skomplikowaną historię pogranicza – po likwidacji unickiej diecezji chełmskiej przez władze carskie obiekt przekształcono w cerkiew prawosławną. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku świątynia została przejęta przez Kościół rzymskokatolicki, a w 1924 roku utworzono tu samodzielną parafię.
Kościół wykonano w konstrukcji zrębowej i osadzono na solidnej podmurówce. Zachował tradycyjny, trójdzielny układ przestrzenny obejmujący prezbiterium, nawę oraz babiniec. W późniejszych latach budowlę rozbudowano o kaplicę, zakrystię, skarbiec i przedsionek. Charakterystycznym elementem są wysokie dachy zwieńczone trzema kopulastymi wieżyczkami – detal ten doskonale ukazuje przenikanie się tradycji architektury łacińskiej i wschodniej, nadając świątyni wyjątkowy i łatwo rozpoznawalny charakter.
Wnętrze zachwyca zachowanym barokowym wyposażeniem oraz unikatową XVIII-wieczną polichromią wykonaną na płótnie naklejonym na ściany i strop – rozwiązaniem niezwykle rzadkim w drewnianym budownictwie sakralnym. W centralnym miejscu ołtarza znajduje się obraz Matki Bożej Hanneńskiej, będący kopią słynnej ikony Matki Bożej Poczajowskiej, od pokoleń otaczany szczególną czcią przez mieszkańców i pielgrzymów.
Tuż obok kościoła stoi zabytkowa drewniana dzwonnica z 1739 roku, współtworząca historyczny charakter całego założenia. Do zespołu kościelnego należy także stary cmentarz z drewnianą kaplicą św. Anny z 1880 roku. Całość została wpisana do rejestru zabytków i stanowi ważny element dziedzictwa kulturowego Polesia Lubelskiego.
Dodatkowego uroku temu miejscu nadaje zachowane w sąsiedztwie tradycyjne budownictwo drewniane. Dawne chaty przypominają o codziennym życiu mieszkańców tych terenów i pozwalają lepiej zrozumieć charakter nadbużańskiej wsi. Jedna z nich została zaadaptowana na karczmę, dzięki czemu odwiedzający mogą połączyć zwiedzanie z doświadczeniem lokalnej atmosfery i tradycji.
Kościół w Hannie to nie tylko cenny zabytek architektury drewnianej, lecz także żywe świadectwo historii pogranicza – miejsca, gdzie przez stulecia współistniały i wzajemnie oddziaływały tradycje katolickie, unickie i prawosławne. To przestrzeń, która zachwyca nie tylko swoją formą, ale również opowieścią o ludziach, kulturze i pamięci zapisanej w drewnie.
