Niemiecki nazistowski obóz zagłady w Sobiborze powstał wiosną 1942 roku w ramach realizacji planu eksterminacji ludności żydowskiej w okupowanej Europie. Funkcjonował do października 1943 roku, a jego oficjalna nazwa brzmiała SS-Sonderkommando Sobibór. Do tego położonego wśród lasów, niedaleko linii kolejowej, miejsca przywożono transporty Żydów z okupowanej Polski oraz wielu innych krajów Europy. Większość deportowanych mordowano w komorach gazowych niemal natychmiast po przybyciu. Szacuje się, że w Sobiborze Niemcy zamordowali około 170–180 tysięcy osób.
Dziś teren byłego obozu można zwiedzać, poznając historię jednego z najbardziej przerażających miejsc zagłady podczas II wojny światowej. W 1993 roku utworzono tu Muzeum Byłego Obozu Zagłady w Sobiborze, które początkowo mieściło się w niewielkim drewnianym budynku. Obecnie miejsce pamięci jest częścią Muzeum i Miejsca Pamięci w Sobiborze, oddziału Państwowego Muzeum na Majdanku. Na terenie dawnego obozu nie zachowały się oryginalne baraki ani komory gazowe, ponieważ Niemcy przystąpili do zacierania śladów swoich zbrodni jeszcze przed zakończeniem wojny. Dziś o historii tego miejsca opowiadają wystawy, upamiętnienia oraz ślady archeologiczne odkryte podczas badań.
Jednym z najważniejszych wydarzeń w historii obozu był bunt więźniów, który wybuchł 14 października 1943 roku. Pod przywództwem Aleksandra Peczerskiego więźniowie zorganizowali powstanie, podczas którego zabito część niemieckich i ukraińskich strażników, a następnie podjęto próbę masowej ucieczki. Z obozu wydostało się kilkuset więźniów, choć wielu z nich zginęło podczas ucieczki lub późniejszej obławy. Ostatecznie przeżyła jedynie część uciekinierów. Bunt ten był jednym z największych aktów zbrojnego oporu więźniów w niemieckich nazistowskich obozach zagłady.
Po powstaniu Niemcy podjęli decyzję o likwidacji obozu. Rozebrano zabudowania, zniszczono urządzenia służące do masowego mordowania, a teren próbowano zamaskować i zatrzeć ślady dokonanych zbrodni. Więźniów zmuszonych do prac przy likwidacji obozu ostatecznie zamordowano. Historia tego tragicznego miejsca oraz bohaterskiej ucieczki została przedstawiona w filmie telewizyjnym „Ucieczka z Sobiboru” z 1987 roku, który przybliżył te wydarzenia szerokiej publiczności.
Wizyta w Sobiborze jest trudnym, ale niezwykle ważnym doświadczeniem. Cisza otaczającego lasu, rozległy teren dawnego obozu i świadomość skali popełnionych tu zbrodni skłaniają do głębokiej refleksji nad ludzkim okrucieństwem, godnością oraz wartością życia. To miejsce nie przypomina typowego muzeum pełnego eksponatów – jego największym świadectwem jest sama przestrzeń, w której zamordowano dziesiątki tysięcy niewinnych ludzi. Warto odwiedzić Sobibór, by poznać historię ofiar, oddać im hołd i uświadomić sobie, jak ważne jest zachowanie pamięci o Holokauście dla kolejnych pokoleń.
